Metarechten en fundamentele rechten

FEE over metarechten

Emmeloord, 27 december 2015 – Op de valreep nog even een vertaling van een FEE-artikel uit 1989. Mijn geboortejaar. Metarechten zijn het hoofdonderwerp, iets dat mij niets zei.

Ook niet verwonderlijk omdat ik er op Google weinig over kon vinden. Alleen het boek van Hernando de Soto over kapitalisme en toegang tot formeel bezit wees mij erop.

William Irvine van de Foundation for Economic Education (FEE) beschreef het al ruim 26 jaar geleden in een overzichtsartikel. Om deze kennis te bewaren en beschikbaar te maken, deze vertaling.

Mensen zijn over het algemeen bekend met wat basisrechten genoemd zou kunnen worden. Deze omvatten onze economische rechten, zoals ons recht op eigendom en ons recht om een bedrijf te starten, ook onze politieke rechten, zoals ons recht op vrije meningsuiting en ons recht op leven. Minder mensen zijn zich bewust van de metarechten. Dit zijn rechten die we hebben met betrekking tot onze fundamentele rechten; zij omvatten, belangrijker nog, ons recht om af te zien van een recht of af te zien van een bepaald goed of juist de overdracht van onze fundamentele rechten.

Stel je voor dat ik in het bezit ben van een auto, maar dat ik niet langer tevreden ben met de auto. Ik kan dan besluiten naar de dealer te gaan voor een nieuw model, ik kan tot een vrijwillige ruil van mijn eigendom komen. Ik verwerf door ruil en/of koop het eigendomsrecht op een nieuwe auto; door dit te doen, ben ik mijn metarecht op mijn eigendomsrecht aan het uitoefenen, ik draag mijn auto in vrijwilligheid over aan iemand anders. Ook wanneer ik solliciteer naar een baan, kan mijn toekomstige werkgever mij verzoeken een document te ondertekenen ter geheimhouding van gevoelige bedrijfsgeheimen. Wat deze werkgever vraagt om te doen is om bepaalde aspecten van mijn recht op vrije meningsuiting op te heffen; en als ik het aanbod zal aanvaarden, zal ik mijn metarechten inzetten om van een bepaald fundamenteel recht af te zien uitoefenen.

Hoewel metarechten minder bekend zijn dan onze fundamentele rechten, kan men beargumenteren dat het behoud van metarechten van vitaal belang is voor het economisch en politiek welzijn. Als het niet mogelijk is om af te zien van een recht of het recht er niet is om een goed of recht over te dragen of te ruilen dan worden fundamentele rechten ook minder waardevol dan dat ze op het eerste gezicht lijken.

Hernando de Soto geeft dit ook aan rond de eeuwwisseling in zijn boek ”Mysterie van het Kapitaal”, hij beargumenteert zelfs dat het vestigen van een eensluidend eigendomsrecht, metarechten en het bezit overwegend in de formele sector de reden van de rijkdom zijn. 

Om in te zien waarom dit belangrijk is zou je jezelf moeten voorstellen dat een moment aanbreekt waarin er in de wereld geen metarechten meer bestaan zoals hierboven beschreven. Stel je een wereld voor waarin je goederen bezit maar er geen afstand van kan nemen of over kan dragen. In zo’n wereld is het onduidelijk hoe ik überhaupt in het bezit ben gekomen van een auto (tenzij ik de bouwer ben, maar waar verkreeg ik de materialen?). Ik zou er voor de rest van mijn leven aan vast zitten, verhandelen is onmogelijk en weggeven was er niet bij.

Het is duidelijk dat mijn eigendomsrecht (het te gelde maken, kapitaliseren) veel meer waard is dan de auto. Ik bezit het recht om te verhandelen en te verkopen aan anderen in een vrije markt. Naast een vervoermiddel is het ook enigszins te vergelijken met andere auto’s en cash geld. Door het bezit van metarechten (boven)op het eigendom verkrijg ik potentiële eigendomsrechten op zoveel meer zaken dan alleen de auto.

In een wereld waarin ik geen afstand kan nemen van politieke rechten zou ik werkloos zijn. Een baas die exact voorschrijft wat te doen zou inbreuk maken op het recht op zelfbeschikking.

Zelfs mijn recht op leven is meer waard als ik middels een metarecht afzie van fundamentele rechten. Wie van mij af wil bewijst mij een grote dienst: Een recht op leven wordt een plicht op leven op het moment dat mijn leven mij dierbaar is.

Weinig mensen, naar ik aanneem, zijn bereid om in een wereld te leven waarin mensen metarechten missen maar wel op vele rechten aanspraak kunnen maken. Het klinkt een beetje paradoxaal, maar een van de dingen die het meest aan de waarde van onze fundamentele rechten bijdraagt ​​is het vermogen ervan af te zien.

Dit is een punt dat veel mensen en in het bijzonder, veel politici zich niet realiseren. Deze politici kunnen standvastig zijn in hun steun van onze fundamentele rechten (onze fundamentele politieke rechten, zo niet onze fundamentele economische rechten), terwijl dezelfde politici de toegang tot metarechten bemoeilijken.

Een politicus zal een eigenaar van een appartementencomplex niet zomaar lastigvallen, toch kan hij pleiten voor wetgeving ten aanzien van de hoogte van de huur. Ook kunnen er regels verbonden worden aan het omzetten van huur naar koop. Deze wetten treffen niet de fundamentele rechten maar ze beperken de eigenaar met wat hij ermee kan doen. Vergelijk dit ook met wetten op openingstijden. Politici interfereren zo het vermogen van de eigenaar om af te zien van eigendom, ze bemoeilijken het uitvoeren van metarechten óp het eigendom.

In het bovenstaande voorbeeld, zien we hoe door het ontnemen van de metarechten van een persoon, de waarde van fundamentele rechten vermindert: Wanneer wetten worden aangenomen die beperkingen opleggen aan de mogelijkheden zal de marktwaarde dalen.

In de zelfde denktrant, wanneer politici grenzen stellen aan mijn vermogen om contracten te sluiten met anderen, beroven ze mij van een aantal van mijn metarechten. En wanneer politici de internationale handel bemoeilijken, beroven ze mij wederom van een aantal van mijn metarechten. Ze maken het moeilijker goederen in te ruilen, in te voeren et cetera uit andere landen.

Iedereen die waarde het aan zijn rechten, wil de hoor hem of haar gerespecteerde rechten niet zien eindigen met fundamentele economische en politieke rechten. De rechten zijn waardevol, het activeren maakt ze vele malen waardevoller. Bovendien zal iedereen die zijn rechten hoog in het vaandel heeft, zijn metarechten minstens net zo krachtig verdedigen als zijn fundamentele rechten; want hij zal zich realiseren dat een fundamenteel recht dat niet kan worden afgestaan ​​in veel gevallen een recht is dat niet de moeite waard is.

T. Wentzel
Verdeeldheid haalt de voorpagina, eendracht brengt vooruitgang.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.